Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisiyle Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılış protokol konuşmalarını İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu birlikte gerçekleştirdi.

Tarihsel bağlardan güncel iş birliklerine

Koyuncu, iki ülke ilişkilerinin Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden bugünkü iş birliklerine uzandığını belirtti. Bu çok katmanlı geçmişin, Akdeniz’in ortak tarihinden ve kültürel etkileşimlerden beslendiğini vurguladı.

1963 tarihli Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak anan Koyuncu, bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında iş birliği yürütüldüğünü aktardı.

Bilim diplomasisi ve ortak projeler

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan eserin, Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarını aydınlattığını belirtti.

Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesine değinen Koyuncu, atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti ve İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını bildirdi. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkileri ve iki akademi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı da anıldı. Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel konularda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti.

Dünya Bilim Forumu hedefi

Koyuncu, TÜBA ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (World Science Forum-WSF) değinerek, Türkiye ve İtalya arasındaki akademik ilişkilerin bu tür platformlarda ortak katkılara dönüşmesini temenni etti.

Programdaki sunumlar

Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu ile Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında ticari ilişkilerin güncel durumunu ve geleceğini paylaştı. Kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.